Na današnji dan rođen Walter Elias Disney

Praznici i spomendani na dan 5. decembar

- Međunarodni dan volontera.

-Dan Muzeja Nikole Tesle.

-Dan Šumarskog fakulteta u Beogradu.

 

Događaji na dan 5. decembar

1484.-Papa Inocent VIII. izdao je bulu Summis desiderantes affectibus kojom se odobrava proganjanje i osuđivanje vještica na području Njemačke i to od strane inkvizitora kao najvišim čuvarima rimokatoličke vjere, što im je dalo široke ovlasti u proganjanju i osuđivanju navodnih vještica i heretika. Pokrenut je val procesa protiv vještica, odnosno žena koje su smatrane pomagačicama sotone.

1766.-Londonska aukcijska kuća „Kristi“ održala je prvu aukciju.

1917.-Lelegacije Sovjetske Rusije i sila Osovine potpisale su primirje u mestu Brest-Litovsku u Belorusiji. Mirovni ugovor, kojim je Rusija bila prisiljena da se povuče iz Finske, Letonije, Estonije, Litvanije, Poljske i nekih područja Turske i da Nemačkoj plati ratnu odštetu od šest milijardi zlatnih maraka, potpisan je 3. marta 1918.

1918.-U Zagrebu izbio veliki prosvjed (Prosinačke žrtve) protiv stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca koji je ugušen u krvi, po zapovijedi Grge Budislava Angjelinovića.

1920.-Počela nastava na Poljoprivrednom fakultetu u Beogradu.

1926.-Održana je premijera filma Oklopnjača Potemkin, slavnog sovjetskog redatelja Sergeja Eisensteina.

1931.-Hram Hrista Spasitelja u Moskvi je uništena po nalogu Staljina.

1933.- Kongres SAD ratifikovao je amandman 21. Ustava SAD kojim je ukinuta prohibicija, uvedena u januaru 1920. na osnovu 18. ustavnog amandmana.

1934.-Žene su u Turskoj dobile pravo glasa.

1943.-Saveznici bombardirali Split i Kaštel-Sućurac. U Kaštel-Sućurcu u crkvi je tim bombardiranjem ubijeno više od sto ljudi.

1945.-Tokom vežbi pet američkih bombardera poletelo je iz vazdušne baze u Floridi i nikada se nisu vratili. Pretpostavlja se da je „Izgubljena eskadrila“, kako su nazvani, nestala u „Bermudskom trouglu“.

1952.-Osnovan Muzej Nikole Tesle u Beogradu.

1962.-SAD i SSSR su postigli dogovor o saradnji u kosmičkim istraživanjima u miroljubive svrhe.

1977.-Egipat je prekinuo odnose sa Sirijom, Libijom, Alžirom, Irakom i Južnim Jemenom, arapskim zemljama koje su se usprotivile započetom mirovnom procesu između Egipta i Izraela.

1978.-U Iranu je izbio talas protesta, koji su protiv šaha Reze Pahlavija podstakle islamske verske vođe. Proizvodnja nafte je, zbog štrajkova, smanjena gotovo na polovinu.

1993.-Gradonačelnik Beča ranjen je u svojoj kući u eksploziji pisma-bombe. To je bilo peto pismo-bomba poslato u toku tri dana novinarima, sveštenicima i drugim osobama koje su imale neku vezu sa imigrantskom grupacijom u Austriji.

1995.-Članice NATO-a odobrile su upućivanje 60.000 vojnika u Bosnu radi očuvanja mira postignutog Dejtonskim sporazumom. Najveća operacija Atlantskog saveza od njegovog osnivanja 1949. sprovedena je pod nazivom „Zajednički poduhvat“.

1995.-Armija Šri Lanke zauzela je Džafnu, grad na istoimenom poluostrvu, koji je pet godina bio glavno uporište tamilskih pobunjenika.

1996.-Predsednik SAD Bil Klinton imenovao je Madlen Olbrajt za državnog sekretara, kao prvu ženu na toj funkciji u američkoj istoriji.

2001.-Avganistanske vođe dogovorile su se o formiranju post-talibanske vlade, koju će predvoditi Paštun Hamid Karzai.

2006.- Telekom Srbija kupio 65% državnog kapitala Telekoma Srpske za 646 miliona evra, čime je za 179 miliona evra nadmašio ponudu Telekoma Austrija. Ugovor o kupoprodaji potpisan je 19.01.2007.

 

Rođeni na dan 5. decembar

1443.-Rođen Papa Julije II (pravo ime mu je Giuliano della Rover), papa od 1503 do 1513.

1714.-Rođen Bogomir Palković, hrvatski pisac iz Gradišća.

1782.-Rođen Martin van Bjuren (engl. Martin Van Buren), osmi predsednik Sjedinjenih Država (1837—1841) i deveti guverner Njujorka (1829—1829).

1855.-Rođen Ambroz Haračić, hrvatski florist.

1859.-Rođen Džon Dželiko, britanski admiral i državnik.

1867.-Rođen Jozef Klemens Pilsudski poljski državnik, maršal.

1901.-Rođen Volter Ilajas „Volt” Dizni (engl. Walter Elias "Walt" Disney), američki crtač animiranog filma i producent.

1901.-Rođen Werner Heisenberg, nemački fizičar. Godine 1932. dobio je Nobelovu nagradu iz fizike.

1954.-Rođen Boro Primorac, fudbaler Hajduka, strijelac prvog gola na Poljudu.

1965.-Rođen Slađan Šćepović, srpski fudbaler i trener.

1967.-Rođen Nenad Knežević, poznatiji pod scenskim imenom Knez, crnogorski pop pjevač i kantautor.

1969.-Rođen Dean Računica, hrvatski fudbaler i trener.

1975.-Rođen Ronnie O'Sullivan, engleski snukeraš.

1978.-Rođen Marselo Zalajeta, urugvajski fudbaler.

1979.-Rođen Rustam Kasimdžanov, uzbekistanski šahovski velemajstor.

1979.-Rođen Mateo Ferari, italijanski fudbaler.

1982.-Rođena Marija Omaljev-Grbić, hrvatska glumica.

1984.-Rođen Roko Leni Ukić, hrvatski košarkaš.

1985.-Rođen Frankie Muniz, američki glumac i vozač utrka.

1985.-Rođen Andre-Pjer Kristijan Žinjak (franc. André-Pierre Christian Gignac), francuski fudbaler.

1988.-Rođen Miralem Sulejmani, srpski fudbaler.

 

Umrli na dan 5. decembar

1791.-Umro Volfgang Amadeus Mocart (njem. Wolfgang Amadeus Mozart), austrijski kompozitor.

1870.-Umro francuski pisac Aleksandar Dima (franc. Alexandre Dumas), koji se proslavio avanturističkim romanima sa sadržajem iz francuske istorije ("Tri musketara", „Grof od Monte Krista“, „Kraljica Margo“).

1925.-Umro Josip Pazman, hrvatski svećenik, teolog, filozof, sveučilišni profesor i političar.

1926.-Umro Claude Monet, francuski slikar.

1932.-Umro Josip Bersa, hrvatski književnik i arheolog.

1940.-Umro Jan Kubelik, češki violinista i kompozitor.

1965.-Umro Joseph Erlanger, američki fiziolog, nobelovac.

1967.-Umro Miloš Đurić, srpski klasični filolog, helenista, profesor, filozof, prevodilac, redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.

2001.-Umro Peter Blake, legendu jedriličarstva.

2003.-Umrla Zdravka Krstulović, hrvatska glumica.

2007.-Umro Karlheinz Stockhausen, njemački skladatelj.

2009.-Umrla Gordana Bogojević, udata Kovačević, jugoslovenska i srpska reprezentativka u košarci.

2013.-Umro Nelson Mandela (engl. Nelson Rolihlahla Mandela), južnoafrički političar, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1993. godine i 1. predsednik Republike Južne Afrike (1994-99).

2014.-Umrla Fabiola de Mora y Aragón, belgijska kraljica.

 

Sveci pravoslavne crkve na dan 5. decembar

-Sveti apostoli Filimon, Apfija i Arhip.

-Sveti Kalist Ksantopulos, patrijarh Carigradski.

-Sveta mučenica Kikilija.

-Sveti mučenik Menignos.

-Sveti pravedni Mihail vojnik.

-Sveti mučenik Prokopije.

-Sveti prepodobni Agava (Ava).

- Sveti mučenik Agapion Rimljanin.

-Sveti mučenici Stefan i dva Marka.

-Sveti blagoverni Mihailo tverski, veliki knez.

-Sveti mučenici Hristofor i Efimije.

-Sveti mučenik Talelej i Antim.

-Sveti mučenik Tadej.

-Sveti mučenik Agapije kapadokijski.

-Sveti prepodobnomučenik Sisinije.

 

 

---

---