Novogodišni pravopis - kako pravilno čestitati praznike

Foto: Ilustracija

Prvo slovo obavezno se piše veliko, a drugo malo:

Srećna Nova godina! Lijepo se provedite za Novu godinu!

Kada poželimo srećnu novu 2023. godinu, tada se pridjev „nov” piše isključivo malim slovom.

Od roditelja, baka, deka dobijali smo novogodišnje paketiće. Sada kupujemo novogodišnje ukrase i kitimo novogodišnju jelku. Pridjev „novogodišnji” piše se malim slovom.

Međutim, u sintagmi koja označava zvanični događaj, ovaj pridjev se piše velikim slovom: Na Beogradskom sajmu počeo je Novogodišnji vašar.

Imena iz umjetničkih djela, simbolička imena pišu se velikim slovom: Ispod jelke će Deda Mraz ostaviti poklone.

Za vrijeme zimskog raspusta gledaćemo crtane filmove o Božić Bati, Ružnom Pačetu, i pravićemo Snješka Bijelića.

Dakle, kod ovih imena i drugo slovo se obavezno piše veliko.

Nedjelju dana poslije Nove godine stiže Badnji dan i Badnje veče, a za njima i Božić. U svim domovima u krugu porodice lomi se božićna česnica.

Višečlani nazivi praznika pišu se velikim početnim slovom (samo prva riječ). Ukoliko su ostale riječi u okviru naziva vlastite imenice, onda se i one pišu velikim slovom (Mali Božić).

Mjesec januar je prepun praznika. Veliki hrišćanski praznik Bogojavljenje obilježava se devetnaestog januara. Tada se organizuju tradicionalna plivanja za bogojavljenski krst.

Pridjev sveti je sastavni i neispustivi dio imena, kako stoji u Pravopisu srpskog jezika, i piše se velikim početnim slovom.

Školska slava Sveti Sava obilježava se u školama širom naše zemlje dvadeset sedmog janura. Uz svečane priredbe, muzičke programe Savindan se prosljavlja kao radni dan.

Proslavljanje Nove godine koje je prema gregorijanskom kalendaru označeno kao 1. januar nije oduvijek bilo prisutno. Mnoge kulture su smjenu godina obilježavale u proljeće ili jesen, prije nego što je ustaljen običaj da se slavi 1. januara.

Julijanska Nova godina, poznata još kao Stara ili Pravoslavna, kod nas najpoznatija kao Srpska Nova godina, slavi se 13. na 14. januar po gregorijanskom kalendaru, ili 1. januara po julijanskom. Iako nije zvanična Nova godina, rado se praznuje u balkanskim zemljama poput Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Makedonije, pravoslavnim dijelovima Hrvatske, ali i u istočnim zemljama Rusiji, Belorusiji, Ukrajini, Jermeniji, Moldaviji i Gruziji.

Zanimljivo je da tradicija proslave julijanske Nove godine postoji i u nekim njemačkim kantonima u Švajcarskoj, kao i u nekim dijelovima Škotske.

Većina ljudi smatra da se ova Nova godina slavi kao starokalendarska, prema vremenu koje je ustanovio Julije Cezar. Iako se najčešće naziva Pravoslavnom jer je slave uglavnom pravoslavni narodi, pa čak i dio pravoslavne zajednice u Japanu, kod nas ona ima poseban značaj jer je nastala kao znak otpora prema onima koji su pokušavali da uzdrmaju srpski identitet.

Želimo vam srećne novogodišnje i božićne praznike!