Na dan Teslinog rođenja: Ilon Mask dolazi 10. jula u Beograd?

Foto: Agencije

Početak „Tesline godine Teslinog naroda”, proglasio je 12. januara šef diplomatije Ivica Dačić, na inicijativu naše naučne dijaspore. Ovaj datum ima naglašenu simboliku – 12. januara 1897. na Nijagarinim vodopadima otvorena je hidrocentrala koja je proizvodila naizmeničnu struju prema Teslinim principima, čime je počela nova era tehničko-tehnološkog progresa.

– Kampanja ima tri strateška cilja. Prvi je promocija Nikole Tesle kao naučnika, pronalazača i jednog od stubova srpskog nacionalnog identiteta. Drugi cilj je da ukažemo na globalni značaj istaknutih pojedinaca iz naše naučne dijaspore, u prošlosti i sadašnjosti, posebno u SAD.

I treći cilj, jednako važan, jeste jačanje odnosa Srba i Amerikanaca, kroz podsećanje na najslavnija poglavlja zajedničke istorije, čiji je jedini diskontinuitet bio devedesetih, kako bismo dali impuls resetovanju naših odnosa.

Tesla je u tom pogledu najsvjetlija tačka. Iz srpskog naroda je potekao i njegovim se životnim i etičkim principima rukovodio, a u Novom svjetu je otjelotvorio svoje ideje, doprinjevši razvoju američkog društva i čitavog čovječanstva. Zato su Srbi i Amerikanci Teslin narod – kaže dr Ljiljana Nikšić, najodlikovaniji srpski ambasador u aktivnoj službi, koordinator „Tesline godine Teslinog naroda” i autor više publikacija na temu srpsko-američkih odnosa.

U Ministarstvu spoljnih poslova obavlja dužnost načelnika Odjeljenja za migracionu politiku, dijasporu i socijalne sporazume.

Kampanja je osmišljena po uzoru na neke od elemenata koje koristi izraelsko Ministarstvo za javnu diplomatiju i strateške kampanje, a medijski nastup uključuje i video-spotove po ugledu na kampanju Stejt departmenta „Vi ste svijet”.

Slogan je „Energija mira”, a ideja vodilja je Teslina misao koja glasi: „Kada bi mržnja mogla da se pretvori u elektricitet, bilo bi dovoljno energije za čitav svet. Zato, kada moć ljubavi preovlada ljubav prema moći, tada će nastati sveopšti mir.”

U svetlu aktuelne geopolitičke situacije, mrežocentričnih i hibridnih ratova, sasvim je jasno zašto je obeležavanje 80. godišnjice kulture sećanja na Nikolu Teslu u znaku njegovih pacifističkih stremljenja da se kroz nauku, prosvećivanje, razumevanje, uvažavanje i saradnju izgradi bolji svet o kome je snevao, ističe ambasador Nikšićeva.

„Teslina godina Teslinog naroda” prilika je i da se ukaže na još jednu (o)poruku koju je veliki naučnik zaveštao „svetu koga je osvetlio”. Kao zaljubljenik u prirodu, koju je smatrao jednom od svojih muza, Tesla je bio je i praotac svih današnjih ekologa. „Energija dobijena razaranjem prirodnih elemenata zločin je protiv prirode”, „Prirodu ne treba pobediti, prirodu treba razumeti”, „Energija je ključni problem budućnosti, pitanje života i smrti”… Ovo su samo neki od bisera Tesline mudrosti i „zelenih” putokaza za budućnost.

Sledeći te putokaze u Teslinoj godini, Ministarstvo rudarstva i energetike i Američka agencija za međunarodni razvoj (USAID) potpisali su 24. januara Memorandum o saradnji u oblastima održive energije, energetske bezbednosti i energetske efikasnosti. Zajednički su osmišljeni i TV spotovi o racionalnom korišćenju energije u domaćinstvima, u kojima će savete za štednju davati animirani Teslin lik.

Potpisivanje memoranduma upriličeno je u Muzeju Nikole Tesle, a američki ambasador Volter Hil je rekao da ne vidi ni bolje mesto ni bolje vreme za ovakav čin, s obzirom na to da se ove godine obeležava osam decenija od smrti velikog pronalazača. „Tesla ne samo da inspiriše doprinosom koji je dao nauci već i načinom na koji je približio naše dve zemlje”, istakao je ambasador Hil, rekavši i da se očekuje dolazak „Dženeral motorsa” i „Dženeral elektrika” u Srbiju.

Ovim memorandumom, dopunjen je i zaokružen prvi mesec Tesline godine Teslinog naroda a šlag na torti bila je pobeda naše fudbalske reprezentacije nad selekcijom SAD, u prijateljskom meču odigranom u sredu u Los Anđelesu. Prethodno je proklamacijom gradonačelnika Njujorka Erika Adamsa, 14. januar proglašen Danom Tesline naučne fondacije u Americi, koja od osnivanja 2010. okuplja pripadnike naše naučne dijaspore i sve poštovaoce Teslinog dela. A Ministarstvo spoljnih poslova je sa sa Stejt departmentom 5. januara potpisalo Memorandum o saradnji i stručnom usavršavanju diplomata, što bi trebalo da bude gest dobre volje za produbljivanjem međusobnog razumevanja u svetskoj diplomatskoj areni.

– Takođe ovog mjeseca, simbolične Tesline diplomatske pasoše dobili su prvo dvoje Amerikanaca. Šef diplomatije Ivica Dačić je 18. januara za ambasadore Tesline godine proglasio Kajli Džun i Rida Bena. Radi se o mladim perspektivnim ljudima, Fulbrajtovim stipendistima. Rid je završio Univerzitet Prinston, a Kajli Kolumbija Univerzitet, zajedno su stažirali u Beloj kući. Kajla je sada na master studijama na Kembridžu, a Rid će ove godine biti na praksi u Beogradu, podneo je i inicijativu da bude prvi Amerikanac koji bi pohađao srpsku diplomatsku akademiju, što će biti uzeto u razmatranje. S obzirom na dosadašnja postignuća, oboje su u perspektivi „viđeni” za istaknute pozicije u državnoj administraciji SAD – opisuje Ljiljana Nikšić prve Amerikance – ambasadore godine Teslinog naroda, u čijem kalendaru ima tridesetak „crvenih slova”.

Neki od datuma se direktno tiču života i djela velikog naučnika, a neki su od značaja za zajedničku prošlost, bratstvo po oružju ili naučno sadejstvo Teslinog naroda – počev od 1. februara, kada su 1881. uspostavljeni diplomatski odnosi između SAD i Srbije. Taj događaj će biti obilježen u Muzeju srpske diplomatije.

Svakako najznačajniji datum je 10. jul, dan Teslinog rođenja koji se u Srbiji obilježava kao Dan nauke. Proslavu će uveličati zajednička Svečana akademija Elektrotehničkog i Mašinskog fakulteta UB, koji obilježavaju 75 godina postojanja. Istog dana, pet laboratorija u okviru Studentskog centra izvrsnosti na Mašinskom fakultetu dobiće nova imena – po Nikoli Tesli, Mihailu Pupinu, inženjeru Davidu Vujiću, prof. dr Gordani Vunjak Novaković i Ilonu Masku.

Kako kaže ambasador Ljiljana Nikšić, očekuje se da svečanost u Studentskom centru izvrsnosti iz SAD dođu nekadašnji inženjer agencije NASA David Vujić i profesorka Gordana Vunjak Novaković, član Njujorške akademije nauka. Takođe, biće učinjeno sve da tom prilikom Beograd posjeti i američki magnat Ilon Mask. On će ove godine postati počasni doktor jednog od tehničkih fakulteta u Srbiji, kao tvorac svjetski priznatog brenda s imenom Tesla. Njegov dolazak bi bez sumnje bio medijski događaj globalnih razmjera – u Teslinom duhu i za Teslin narod.

Ambasadori iz naučnog, javnog i kulturnog života

Osim mladih Amerikanaca Rida Bena i Kajli Džun, Tesline diplomatske pasoše su 18. januara na svečanosti u Muzeju srpske diplomatije dobili direktor Studentskog centra izvrsnosti Bogdan Čarapić i šef studentskog tima „Beoavia” David Cvetković.

Inače, prvi imenovani ambasador „Tesline godine Teslinog naroda” je David Vujić, posljednji od sedmorice srpskih inženjera svemirske agencije NASA, učesnika misije Apolo 11 – slijetanja čovjeka na Mjesec. Na spisku Teslinih ambasadora su i Dejan Ilić, čuveni inovator sa 680 registrovanih patenata, zatim Dobrivoje Tanasijević, poznatiji kao Den Tana, legenda Holivuda i ambasador Fudbalskog saveza Srbije, Marina Arsenijević, srpsko-američka pijanistkinja i kompozitorka, autorka „Tesline rapsodije za Teslin narod”, kao i Gabrijela Tana, britanska filmska producentkinja srpskog porekla.

Kako ističe ambasador dr Ljiljana Nikšić, u planu je da zvanje Teslinog ambasadora tokom 2023. dobije pedesetak istaknutih ličnosti sa obje strane Atlantika, uglavnom iz sfere nauke, ali i javnog i kulturnog života, prenosi politika.rs.