Olupina danskog ratnog broda pronađena poslije 225 godina na dnu Kopenhagena

Foto: Agencije

Otkriće dolazi tačno 225 godina nakon Bitka kod Kopenhagena, jednog od ključnih sukoba tog vremena, a istraživanja predvodi Muzej vikinških brodova. Ronilački timovi rade u izuzetno teškim uslovima, na dubini od oko 15 metara, uz gotovo nultu vidljivost i gust sediment, pokušavajući da izvuku što više podataka prije nego što lokacija postane gradilište u okviru velikog projekta „Linetoholm“.

Šef pomorske arheologije muzeja, Morten Johansen, istakao je da otkriće ima ogroman značaj za razumijevanje istorije.

„O bici postoje brojni zapisi, ali malo znamo o tome kako je zaista izgledalo biti na brodu pod razornom vatrom. Sada možemo rekonstruisati dio te priče“, rekao je Johansen.

Tokom same bitke, britanska flota je napala dansku mornaricu koja je branila luku, a u višesatnom okršaju poginule su i ranjene hiljade ljudi. Cilj napada bio je da se Danska primora da napusti savez sa Rusijom, Pruskom i Švedskom.

U središtu borbi nalazio se upravo „Dannebroge“, admiralski brod kojim je komandovao Olfert Fišer. Dugačak 48 metara, bio je glavna meta britanske artiljerije – topovska paljba raznijela je gornju palubu, dok su zapaljive granate izazvale razorni požar.

Arheolozi navode da su uslovi na brodu bili stravični. Najveću opasnost po posadu, kako ističu, nijesu predstavljala sama đulad, već krhotine drveta koje su se pri udaru raspršivale poput gelera.

Vjeruje se da je upravo ova bitka inspirisala poznati engleski izraz „okrenuti slijepo oko“, jer je Nelson, koji je bio slijep na jedno oko, ignorisao naređenje nadređenog tokom borbe. 

Nakon što je teško oštećen, „Dannebroge“ je pokušao da se povuče, ali je ubrzo eksplodirao, a detonacija je, prema istorijskim zapisima, odjeknula širom Kopenhagena.

Tokom istraživanja pronađeni su brojni artefakti – topovi, dijelovi uniformi, obuća, boce, ali i dio donje vilice za koji se pretpostavlja da pripada jednom od nestalih mornara.

Pomorska arheološkinja Mari Jonson istakla je da su uslovi rada ekstremni.

„Ponekad ne vidite ništa i morate se osloniti na dodir – praktično ‘gledate’ prstima“, rekla je ona.

Stručnjaci upozoravaju da vrijeme nije saveznik istraživača, jer će područje uskoro biti zahvaćeno velikim infrastrukturnim radovima, zbog čega trka za očuvanje ostataka ovog istorijskog broda postaje sve intenzivnija.